کاشت و پرورش درختان گیلاس و آلبالو
پايه های گيلاس و آلبالو
1- پايه مازارد(mazzard ( p.avium: برای خاک های رسی و مرطوب
2- پايه محلب يا آلبالو تلخ (mahaleb ( p. mahaleb : برای خاکهای شنی و سنگلاخي که در ایران بهترین پایه است.
3- پايه colt) p.avium× p.pseudocerasus): برای توليد گيلاس و آلبالو پاکوتاه
انتخاب نهال
زمان انتقال نهال به زمین اصلی از پاییز، پس از ریزش برگها آغاز و تا قبل از باز شدن شکوفه ها در بهار ادامه دارد. نهال انتخابي بايد استاندارد بوده و از نهالستانهاي داراي مجوز تهيه گردد.
هرس درختان گيلاس و آلبالو
درخت گيلاس نسبت به ساير درختان به هرس کمتری نياز دارد. زيرا ميوه آن روی اسپورهای کوتاه تشکيل می شود و روی شاخه های تحريک شده توسط هرس تشکيل نمی شود و به دليل کوچک بودن اندازه ميوه مقدار زيادی نقاط بارده مورد نياز است تا عملکرد مناسبی به دست آيد. به طور كلي هرس زمستانه در درختان گيلاس پس از چند سال فقط به منظور حفظ فرم و ايجاد شرايط مناسب براي ورود جريان هوا ونور مي باشد. امروزه براي گيلاس فرمهاي كروي نيمه پاكوتاه و براي آلبالو فرم پاكوتاه توصيه مي شود. درختان گيلاس را تقريباً شبيه سيب هرس مي كنند وعمليات سربرداري از 60 تا 80 سانتيمتري سطح خاك انجام مي گيرد. در هرس اوليه گياه بهتر است شاخه اصلي از نقاط مختلف تنه با فواصل حدود 30 سانتيمتر در جهات مختلف هرس شود. از آنجا كه شاخه هاي گيلاس داراي شكنندگي زيادي مي باشند لازم است هنگام شكل و فرم دهي شاخه هاي اصلي زواياي واقعي خود را يافته و از بسته بودن زاويه آنها جلوگيري شود.
هرس در آلبالوهای بارور مطرح نیست و به غیر از شاخه های شکسته شده و یا بیمار، بقیه حفظ میگردد. میوه آلبالو روی شاخه های یکساله و اسپورها تشکیل میگردد. بهترین شاخکهای میوه ده روی شاخه های 3-2 ساله قرار دارد. درخت آلبالو معمولاً در خزانه دارای شاخه های جانبی است که در موقع کاشت باید این شاخه های جانبی را قطع کرد. آلبالو معمولاً سربرداری نمی شود و پس از سال دوم 6-5 شاخه در اطراف ساقه اصلی حفظ و بقیه حذف میگردد.
کود و تغذیه
ازت و فسفر اثر کمی روی مواد غذایی موجود در برگهای آلبالو داشته اند. اما کودهای پتاسه بستگی خوب و مثبتی با پتاس محتوی برگها نشان داده اند. ولی منگنز نسبت منفی داشته است. اما به هر حال کودهای ازته و پتاسه اثر زیادی در تشکیل و تولید میوه داشته اند که افزایش تولید فقط با کودهای پتاسه بوده است. اثر مثبت پتاس و همچنین بطور نامحسوس (کمی) اثر ازت در جلوگیری از سرما زدگی گلهای آلبالو مشاهده گردیده است.
توليد ميوه
اکثر ارقام گيلاس خودسترون (خود عقيم )هستند و نياز به ارقام گرده افشان دارند، در حالى که ارقام آلبالو معمولاً خودبارور مىباشند. شکوفهها در هر دوى آنها بهصورت جانبى روى سيخکهاى کوتاه (نحوه تشکيل ميوه گيلاس روى سيخکها) ودر آلبالو روى شاخههاى يکساله نيز ايجاد مىشوند تا يک محصول اقتصادى توليد گردد .گلهاى آلبالو و گيلاس معمولاً بعد از ساير ميوههاى هستهدار باز مىشوند و اين امر بهخصوص در آلبالو باعث مىشود که گياه از خطر سرماى ديررس بهاره در امان بماند.
برداشت
شاخص رسيدن ميوه گيلاس افزايش مواد جامد قابل حل وافزايش رنگ ميوه و نيروی لازم برای جدا کردن ميوه از درخت است. برداشت گيلاس عمدتا توسط دست صورت می گيرد. در صورت دفع سريع گرمای فرآورده در دمای صفر درجه سانتیگراد، گیلاس 3 هفته قابل نگهداری است. انبار با اتمسفر کنترل شده با 10-3%O2 و12-10% CO2 استفاده می شود.
محصول آلبالو را باید وقتی برداشت کرد که کاملاً رسیده باشد. رنگ میوه رسیده قرمز تیره است. زمان رسیدن میوه حدود 90 روز پس از اتمام گل درخت می باشد. متوسط وزن هر میوه 6-5 گرم و متوسط هر درخت 30 کیلوگرم است. برداشت معمولاً با دست انجام می شود. آلبالو مصرف تازه خوری ندارد و بیش از 95% آن به مصرف تهیه آب میوه، کمپوت، مربا و شربت می رسد.
زمان اولين برداشت گیلاس و آلبالو سالهای 4-3 زمان باروری وتوليد کامل 10-7 سال است. عملکرد مورد انتظار سال چهارم 2 تن، سال ششم 5 تن وسال هشتم 10تن در هکتار است وعمر باردهی معمولا 35-25 سال است.
تحت بهترين شرايط از يک هکتار باغ گيلاس و يا آلبالو، مىتوان انتظار ۲۵-۲۰ تن محصول سالانه را داشت که البته به دليل مساعد نبودن يک يا چند عامل محيطى و يا زراعى مقدار ميوه توليد شده معمولاً بسيار کمتر از اين حد مىباشد.
1- پايه مازارد(mazzard ( p.avium: برای خاک های رسی و مرطوب
2- پايه محلب يا آلبالو تلخ (mahaleb ( p. mahaleb : برای خاکهای شنی و سنگلاخي که در ایران بهترین پایه است.
3- پايه colt) p.avium× p.pseudocerasus): برای توليد گيلاس و آلبالو پاکوتاه
انتخاب نهال
زمان انتقال نهال به زمین اصلی از پاییز، پس از ریزش برگها آغاز و تا قبل از باز شدن شکوفه ها در بهار ادامه دارد. نهال انتخابي بايد استاندارد بوده و از نهالستانهاي داراي مجوز تهيه گردد.
هرس درختان گيلاس و آلبالو
درخت گيلاس نسبت به ساير درختان به هرس کمتری نياز دارد. زيرا ميوه آن روی اسپورهای کوتاه تشکيل می شود و روی شاخه های تحريک شده توسط هرس تشکيل نمی شود و به دليل کوچک بودن اندازه ميوه مقدار زيادی نقاط بارده مورد نياز است تا عملکرد مناسبی به دست آيد. به طور كلي هرس زمستانه در درختان گيلاس پس از چند سال فقط به منظور حفظ فرم و ايجاد شرايط مناسب براي ورود جريان هوا ونور مي باشد. امروزه براي گيلاس فرمهاي كروي نيمه پاكوتاه و براي آلبالو فرم پاكوتاه توصيه مي شود. درختان گيلاس را تقريباً شبيه سيب هرس مي كنند وعمليات سربرداري از 60 تا 80 سانتيمتري سطح خاك انجام مي گيرد. در هرس اوليه گياه بهتر است شاخه اصلي از نقاط مختلف تنه با فواصل حدود 30 سانتيمتر در جهات مختلف هرس شود. از آنجا كه شاخه هاي گيلاس داراي شكنندگي زيادي مي باشند لازم است هنگام شكل و فرم دهي شاخه هاي اصلي زواياي واقعي خود را يافته و از بسته بودن زاويه آنها جلوگيري شود.
هرس در آلبالوهای بارور مطرح نیست و به غیر از شاخه های شکسته شده و یا بیمار، بقیه حفظ میگردد. میوه آلبالو روی شاخه های یکساله و اسپورها تشکیل میگردد. بهترین شاخکهای میوه ده روی شاخه های 3-2 ساله قرار دارد. درخت آلبالو معمولاً در خزانه دارای شاخه های جانبی است که در موقع کاشت باید این شاخه های جانبی را قطع کرد. آلبالو معمولاً سربرداری نمی شود و پس از سال دوم 6-5 شاخه در اطراف ساقه اصلی حفظ و بقیه حذف میگردد.
کود و تغذیه
ازت و فسفر اثر کمی روی مواد غذایی موجود در برگهای آلبالو داشته اند. اما کودهای پتاسه بستگی خوب و مثبتی با پتاس محتوی برگها نشان داده اند. ولی منگنز نسبت منفی داشته است. اما به هر حال کودهای ازته و پتاسه اثر زیادی در تشکیل و تولید میوه داشته اند که افزایش تولید فقط با کودهای پتاسه بوده است. اثر مثبت پتاس و همچنین بطور نامحسوس (کمی) اثر ازت در جلوگیری از سرما زدگی گلهای آلبالو مشاهده گردیده است.
توليد ميوه
اکثر ارقام گيلاس خودسترون (خود عقيم )هستند و نياز به ارقام گرده افشان دارند، در حالى که ارقام آلبالو معمولاً خودبارور مىباشند. شکوفهها در هر دوى آنها بهصورت جانبى روى سيخکهاى کوتاه (نحوه تشکيل ميوه گيلاس روى سيخکها) ودر آلبالو روى شاخههاى يکساله نيز ايجاد مىشوند تا يک محصول اقتصادى توليد گردد .گلهاى آلبالو و گيلاس معمولاً بعد از ساير ميوههاى هستهدار باز مىشوند و اين امر بهخصوص در آلبالو باعث مىشود که گياه از خطر سرماى ديررس بهاره در امان بماند.
برداشت
شاخص رسيدن ميوه گيلاس افزايش مواد جامد قابل حل وافزايش رنگ ميوه و نيروی لازم برای جدا کردن ميوه از درخت است. برداشت گيلاس عمدتا توسط دست صورت می گيرد. در صورت دفع سريع گرمای فرآورده در دمای صفر درجه سانتیگراد، گیلاس 3 هفته قابل نگهداری است. انبار با اتمسفر کنترل شده با 10-3%O2 و12-10% CO2 استفاده می شود.
محصول آلبالو را باید وقتی برداشت کرد که کاملاً رسیده باشد. رنگ میوه رسیده قرمز تیره است. زمان رسیدن میوه حدود 90 روز پس از اتمام گل درخت می باشد. متوسط وزن هر میوه 6-5 گرم و متوسط هر درخت 30 کیلوگرم است. برداشت معمولاً با دست انجام می شود. آلبالو مصرف تازه خوری ندارد و بیش از 95% آن به مصرف تهیه آب میوه، کمپوت، مربا و شربت می رسد.
زمان اولين برداشت گیلاس و آلبالو سالهای 4-3 زمان باروری وتوليد کامل 10-7 سال است. عملکرد مورد انتظار سال چهارم 2 تن، سال ششم 5 تن وسال هشتم 10تن در هکتار است وعمر باردهی معمولا 35-25 سال است.
تحت بهترين شرايط از يک هکتار باغ گيلاس و يا آلبالو، مىتوان انتظار ۲۵-۲۰ تن محصول سالانه را داشت که البته به دليل مساعد نبودن يک يا چند عامل محيطى و يا زراعى مقدار ميوه توليد شده معمولاً بسيار کمتر از اين حد مىباشد.
+ نوشته شده در ۱۳۹۲/۰۸/۱۹ ساعت 17:37 توسط فرهاد برزگر
|