تاحالا گوجه فرنگی سیاه دیدید؟!

برای نخستین بار در انگلیس "گوجه فرنگی سیاه" تولید شده است که برخی پژوهشگران از آن به عنوان محصولی مفید به منظور جلوگیری از ابتلا به بیماری سرطان یاد می کنند.

روزنامه انگلیسی دیلی میل در گزارشی نوشت: گوجه فرنگی سیاه حاوی آنتوسیانین و آنتی اکسیدانهایی است که می تواند کمکی برای مقابله با بیماری سرطان باشد. در این گزارش آمده است که گوجه فرنگی سیاه همچنین می تواند درمانی برای بیماری قندخون و چاقی باشد. علت سیاهی رنگ این نوع گوجه فرنگی، قرار گرفتن رنگدانه های داخل آن در معرض اشعه خورشید است.

"رای براون" 66 ساله نخستین کسی است که این میوه سیاه رنگ را تولید کرد و برای یکی از دوستانش با پاکتی که بر روی آن "گوجه فرنگی سیاه" قید شده است، فرستاد. براون می گوید که وی همواره به چیزهای تازه و نو چشم می دوزد، چیزهایی که هیچ کسی قبل از وی آنها را کشف نکرده است و تاکنون گوجه فرنگی با رنگ نارنجی و قهوه ای دیده شده؛ اما رنگ سیاه کاملا جدید بوده است.

گفته می شود که این گوجه فرنگی سیاه در دانشگاه ایالت اوریگون در امریکا به عنوان بخشی از طرح موسوم به "اندیجو روز" توسعه داده شد، رنگ این گوجه از آبی بنفش براق به رنگ سیاه تقریبا زغالی تبدیل می شود و قسمت پایینی آن اندکی قرمز رنگ است.

این نوع گوجه فرنگی که توجه جامعه علمی را به خود جلب کرده است، سرشار از آنتوسیانین می باشد. به نوشته روزنامه دیلی میل، براون سه بوته کاشته که هرکدام از آنها 20 گوجه فرنگی با ظاهری سیاه رنگ و درونی قرمزتولید کرده است.

گوجه سیب

یک شرکت کشاورزی در انگلیس، گیاهی را رشد داده است که همزمان سیب­زمینی و گوجه فرنگی تولید می‌کند.

این گیاه که توسط شرکت تامپسون و مورگان کشت داده شده است، TomTato يا "گوجه سیب" نام دارد و نتیجه مهندسی ژنتیک نيست، بلکه گیاهی است که در بخش هوايي آن گوجه­فرنگی و در بخش زيرزميني آن، سیب زمینی می‌روید. این دو محصول کشاورزی در ساقه به هم پیوند زده شده‌اند.

چرا برگ درختان در پاییز زرد و قرمز می‌شود؟!

سرخی و زردی برگهای درختان در فصل پاییز علاوه بر زیبایی شگفت انگیزی که دارند نشانه ای از تکامل گیاهان هستند که ۳۵ میلیون سال قبل آغاز شده است.
از گذشته‌های دور رنگهای زرد و قرمز برگهای درختان در سومین فصل سال مورد توجه هنرمندان بوده است. جالب است که رنگهای درختان براساس نوع منطقه ای که در آن قرار گرفته اند با یکدیگر متفاوت هستند. به طوری که لباس پاییزی درختان در آمریکا و آسیای شرقی به رنگ قرمز و اروپای مرکزی و جنوبی به رنگ زرد است.
در حقیقت درختان براساس قاره و عرض جغرافیایی که در آن قرار گرفته اند رفتار ویژه ای را در پوشیدن لباس پاییزی بروز می‌دهند.

علت علمی تغییر رنگ برگها
ولی حقیقت امر این است که فرآیندهای شیمیایی که به هنگام آماده شدن گیاه برای فصول زمستان در آن به وقوع می‌پیوندند تغییر رنگ برگها را باعث می‌گردند. برگها در طول فصل بهار و تابستان مانند کارخانه‌هایی عمل می‌کنند چرا که تهیه غذای لازم برای رشد درختان را به عهده دارند. ساخت مواد غذایی توسط سلولهای ریز بی‌شمار برگ،که متعلق به بافت سنتزی مزوفیل که میان دو بشره زبرین و زیرین برگ است، و بعضی اوقات این بافت کلرانشیم نامیده می‌شود صورت می‌گیرد، زیرا سلولهای این بافت دارای کلروپلاستهای بی‌شمار است که این کلروپلاستها حاوی اجسام سبز کوچکی می‌باشند که کلروفیل نام دارند و رنگ برگ را موجب می‌گردند.

در میان سلولهای فتوسنتزی برگ رگبرگهای بی شماری قرار گرفته که از سلولهای آوند چوبی و آبکش تشکیل یافته است که آب و مواد معدنی را به درون برگ آورده، فرآورده‌های فتوسنتزی را به خارج از آن هدایت می‌کند. رگبرگهای مزبور نهایتا به رگبرگ اصلی متصل می‌شوند که پس از عبور از دمبرگ به سیستم آوندی اصلی گیاه می‌پیوندند کلروفیلها غذا را برای گیاه از طریق ترکیب نمودن کربن بدست آمده از هوا ، با هیدروژن ، اکسیژن و مواد معدنی گوناگون موجود در آب و طی فرآیند فتوسنتز یا نورساخت فراهم می‌کنند.

در پاییز هنگامی که هوای سرد موجب کاهش فرآیندهای حیاتی می‌گردد فعالیت برگ به پایان می‌رسد،. به بیان ساده‌تر اینکه اجزای دستگاه کارخانه برگ پیاده می‌شوند، کلروفیل به مواد متنوعی که از آنها ترکیب یافته تجزیه می‌شود و مواد غذایی قابل دسترس به منظور ذخیره سازی برای استفاده در بهار به تنه درخت منتقل می‌گردد.
آنچه که در حفره‌های سلولی برگها باقی می‌ماند نوعی ماده آبکی است که در آن مقداری قطرات چربی،‌ بلور و تعداد معدودی اجسام زرد رنگ که به شدت نور را منکسر می‌سازند مشاهده می‌شوند که عامل زرد شدن رنگ برگها در پاییز به شمار می‌روند.

غالبا میزان قند در برگها بیش از آن است که بتواند به سرعت به درون درخت انتقال یابد. در این حالت ترکیب شیمیایی آن با سایر مواد ، رنگهای متنوعی را بوجود می‌آورد که بین قرمز روشن و قرمز مایل به قهوه‌ای در نوسان است. در مخروطداران که برگهای خود را در پاییـــز از دست نمی‌دهند به قهوه‌ای روشن بدل می‌شود که خود عامل روشن‌تر شدن رنگ در بهار می‌باشد.

منشاء تفاوت رنگ برگ درختان در پاییز
“یارمو هولوپانین” از دانشگاه کوپیو در فنلاند تئوری جدیدی را در مجله علمی “نیو فیتولوژیست” منتشر کرده است که نشان می دهد تغییرات آب و هوایی و مهاجرتهای بزرگی که میلیونها سال قبل زمین را دگرگون کرده اند علت اصلی رنگهای متفاوت برگهای درختان در مناطق مختلف دنیا است.

زرد
رنگدانه های زرد در برگها حضور دارند و زمانی که رنگ سبز کلروفیل کاهش می‌یابد در برگ درخت قدرت می گیرند. برای رنگ سرخ شرایط کمی پیچیده تر است. به طوری که رنگدانه‌های قرمز رنگ آنتوسیانین در برگها وجود ندارند اما با فرارسیدن پاییز تولید می‌شوند. این رقابت به تازگی کشف شده است و بعضی تحقیقات نشان می دهند که چرا درختان برای ایجاد رنگدانه های سرخ در برگها از منابع مختلفی بهره می‌گیرند.

سرخ
توضیحات متفاوتی برای قرمز شدن برگهای درختان ارائه شده است. از پخش دوباره آمینو اسیدها به بخشهای دیگر درخت تا استراتژی دفاعی گیاه در مبارزه با حشرات از جمله این توضیحات هستند. در حقیقت شته ها که مولکولهای آلی را می‌مکند جذب رنگ زرد درختان می‌شوند درحالی که به شدت از رنگ قرمز واهمه دارند. بنابراین رنگ سرخ برگهای بعضی از درختان ثمره یک مبارزه طولانی تکامل میان گیاهان و حشرات است.

پروفسور یارمو هولوپانین در این خصوص توضیح داده است که تفاوتهای رنگهای برگ درختان در پاییز از ۳۵ میلیون سال قبل آغاز شده است. در آن زمان مناطق وسیعی از زمین پوشیده از جنگهای همیشه سبز یا درختان حاره ای بودند. در هزاره های یخبندان و دوره های خشک بسیاری از درختان دستخوش تکامل شده و به درختان برگ ریز تبدیل شدند.

در ادامه، درختان فرایند تولید رنگدانه‌های سرخ را برای مبارزه با حشرات توسعه دادند. در آمریکای شمالی و آسیای شرقی، سلسله جبالی که در جهت شمال به جنوب امتداد می یافتند این امکان را فراهم می‌کردند که گیاهان و حیوانات از عرضهای جغرافیایی پایین تر به عرضهای جغرافیایی بالاتر مهاجرت کنند و به این ترتیب توانستند از مناطق پوشیده از یخ عصرهای یخبندان خارج شوند. همراه با این گیاهان حشرات دشمن نیز مهاجرت خود را آغاز کردند. به این ترتیب جنگ برای بقا بدون وقفه ادامه یافت.

استثناء
به گفته دانشمندان، یکی از شواهد حمایت از این تئوری در بوته‌های کوچک و درخچه‌هایی است که در اسکاندیناوی رشد می‌کنند. برگهای این بوته‌ها در پاییز به رنگ سرخ در می‌آیند. در حقیقت در تفاوت با درختان، این گیاهان کوچک در عصر یخبندان زیر لایه ای از برف که از آنها در برابر دماهای سردتر محافظت می‌کرد به حیات خود ادامه می دادند. به علاوه، این پوشش سفید از آنها در برابر حشرات دشمن نیز محافظت می کرد و به این ترتیب در پایان عصر یخبندان، مبارزه این گیاهان با حشرات ادامه یافت. نتیجه این مبارزه در لباس پاییزی سرخ رنگ این بوته ها جلوه می‌یابد.

انواع برگ و گل آذین

راش سلطان جنگل‌های شمال FAGACEAE_Fagus_orientalis

برگ درخت راش

تعداد زیادی از تحقیقاتی که درباره جنگل‌های شمال انجام می‌شود ، مربوط به این گونه است زیرا مرغوب‌ترین چوب را درکشور دارد و دراغلب نواحی جنگل‌های شمال می‌روید. با این حال به گفته کارشناسان، آگاهی چندانی از خصوصیات ژنتیکی این درخت وجود ندارد و تحقیقات زیادی باید در این باره انجام شود .

درحدود ‪۱۳ گونه راش در جهان شناسایی شده که ‪ ۱۰گونه آن مربوط به کشورهای شرق آسیا است .

راش موجود در جنگل‌های شمال، گونه خزری یا هیرکانی‪ است .

راش چوبی نیمه سنگین و نیمه سخت به رنگ کرم تا صورتی پر رنگ دارد و خوش کار است .

ارتفاع راش به ۳۰ ـ ۴۰ متر وقطر آن به ‪ ۱/۵متر می‌رسد و اغلب در محدوده ارتفاعی ۶۰۰ ـ۲۲۰۰ متر از سطح دریا دیده می‌شود .

تنه آن، صاف و استوانه‌ای است و بیشتر تنه را چوب تشکیل می‌دهد و مغز چوب آن کم است .

راش، درختی است تک پایه و خزان کننده دارای گل‌های مخروطی و میوه فندقه که با زادآوری طبیعی و یا بذرپاشی در پاییز و زمستان تکثیر می‌شود .

این درخت هرپنج سال یک بار بذر فراوان تولید می‌کند و در جوانی "جست" می‌دهد ولی در سنین بالا جست دهی آن کم می‌شود .

راش ، خاک حاصلخیز با گیاخاک زیاد و مواد معدنی غنی و آب و هوای مرطوب و سرد را می‌پسندد .

نجارها، چوب راش را "چوب جنگلی " می‌نامند و از دید آنان ، مرغوب‌ترین چوب در ایران است و در صنایع روکش ، تخته لایه، تراورس ، مبل و ساختمان سازی کاربرد دارد .

این گونه، درختی با تنه تقریبا استوانه‌ای به ارتفاع ‪ ۴۰متر و ‪ ۱/۸تا ‪ ۱/۵متر قطر، جوانه‌های نوک تیز و دوکی شکل با فلس‌های طلایی رنگ است که قسمتی از پشت فلس‌ها پوشیده از کرک سفید رنگ است .

گل‌های این درخت یک پایه بوده، گل‌های نر به صورت شاتونهای گرد و کوتاه هستند که بوسیله دم گل‌های بلندی آویزان می‌شود. این گونه راش در سن ‪۴۰ سالگی به گل می‌نشیند و در جنگل‌های انبوه تا ‪ ۷۰سالگی نیز ممکن است به گل ننشیند .

میوه راش شرقی "فندقه "  Akeneاست، میوه دهی این درخت هر سه سال و گاهی اوقات هر ‪ ۹سال است. این میوه‌ها در طول یک سال می‌رسند و در پاییز پراکنده می‌شوند و بهترین بذردهی آن در ‪ ۹۰سالگی است .

ریشه‌های این درختان نسبتا عمیق تا سطحی بوده و دارای ریشه‌های مویین فراوان است .

درخت راش سایه پسند و طالب خاک‌های "هرموس شیرین" است ولی در هر خاکی نیز به عمل می‌آید هر چند در خاک‌های رسی بهتر است از کاشت آن اجتناب شود .

این درخت سایه را تحمل کرده ولی در مقابل یخبندان مقاوم نیست و یخبندانهای اول بهار را تحمل نمی‌کند .

در مورد نیازهای طبیعی راش، دانشنامه می‌نویسد این درخت نسبت به مواد معدنی خاک بی تفاوت بوده ولی خاک‌هایی با سنگ مادری ریگی و غنی از مواد معدنی را دوست دارد، خاک‌های خشک، مرطوب و فشرده مناسب آن نیست .

از نظر خصوصیات چوب راش گفته می‌شود درخت گونه ‪ f.orientallisبرای تولید چوب بهتر و پرارزش‌تر از سایر گونه‌ها است .

در جنگل‌های شمال کشور هم اکنون درختان راش باارزشترین توده‌های جنگلی را تشکیل داده و صنعتی‌ترین چوب این جنگل‌ها بشمار می‌روند .

چوب زرد متمایل به قرمز روشن، نیمه سخت و نیمه سنگین با بافت یکنواخت و الیاف صاف دارد که کار با آن را آسان و کشیدگی را نسبتا کم می‌کند، نسبت به ضربه مقاوم است و منافذ متعدد موجود در چوب سبب تسهیل در آغشته کردن آن به مواد ضدعفونی کننده و سموم می‌شود .

چوب این گونه در مقابل خشکی و رطوبت متناوب کم دوام ولی در زیر آب خوب حفظ می‌شود و مقاومت آن نسبت به تغییرات حرارت و کرم خوردگی کم است .

این چوب برای ساختمان سازی ، راه آهن، صنایع چوبی و ساختن در و پنجره روستایی کاربرد بسیار داشته اما برای چوب تونلی مناسب نیست زیرا در مقابل خمیدگی بدون اطلاع شکسته می‌شود .

چوب راش سخت و سنگین است برون آن سفیدرنگ و درون این محصول، قهوه‌ای روشن بوده و برای تهیه تراورس، روکش سازی و ادوات چوبی کلی مانند پارو استفاده می‌شود .

به منظور حفاظت چوب راش شیوه‌های متعددی وجود دارد که از آن جمله می‌توان به آغشتگی سطحی، غوطه وری، گرم سرد و روش‌های تحت فشار اشاره کرد .

براساس نوشته دانشنامه گلستان، این درخت از نظر مصرف دارویی نیز اهمیت دارد، در درخت راش ترکیبات موسیلاژواسانس فرار و دو ماده ضد اسپاسم به نام پتایستیل و پتاسین وجود دارد .

در طب خانگی نیز برگ‌های تازه آن به عنوان پانسمان زخم و نیز مدر و عرق آور مصرف می‌شود و ریشه‌های آن بیشتر برای سردرد و دردهای گردن مصرف دارد .

همچنین برگ‌های این درخت برای درمان سرفه و تحریکات دستگاه اداری مصرف می‌شود و از بذر آن نیز یک نوع روغن خوراکی بدست می‌آید .

خود این درخت نیز توسط برخی امراض و آفات در معرض خطر است که ازجمله آن می‌توان به "شبه گالزای راش، شته راش و سرخورطومی راش" اشاره کرد که مناطق شیوع این امراض بیشتر در استان‌های شمالی کشور است .

راش شامل جنس‌های شاه بلوط، راش فاکوس، بلوط، پاژانیا، نوتوفاکوس، لیتوکارپوس، راش فاکا یا پیاله داران است که هر کدام نیز دارای گونه‌های بسیاری بوده و در نقاط مختلف جنگل‌های معتدل، معتدل سرد و نیمکره شمالی پراکنده هستند .

در جنگل‌های شمال ایران بیشتر سه گونه شاه بلوط، راش فاکوس و بلوط وجود دارد .

این درخت دارای مصارف روستایی بسیار است که می‌توان به ساخت در، پنجره، تیر، ستون، چهارپایه، کفش چوبی و گهواره اشاره کرد .

از بذر این درخت روغنی استخراج می‌شود که ‪ ۲۰ـ ‪ ۲۵درصد آن خوراکی و شامل گلیسریدهای پالمتیک و اولئیک است .

به گفته کارشناسان ، راش درختی است سایه پسند با پوست نازک که در نتیجه گرما و تابش شدید آفتاب باعث آفتاب زدگی و سوختگی پوست آن و از بین رفتن کامبیوم می‌شود. البته پوست نازک این حسن را دارد که صاعقه را از خود عبور می‌دهد و آسیب پذیری درخت بر اثر اصابت صاعقه، کم می‌شود .

از آنجا که این گونه، اولین درخت تجاری جنگل‌های شمال است، در دهه‌های اخیر تحقیقات زیادی درباره آن انجام شده است .

این درحالی است که خیلی از گونه‌های مهم نظیر ون، بارانک و گیلاس جنگلی، در جنگل‌های شمال وجود دارد که چون اهمیت اقتصادی شان به اندازه راش نیست، تحقیقات کمی درباره‌شان انجام شده است .

با وجود این، پژوهش‌های انجام شده درباره راش ، کاستی‌هایی به ویژه در بخش اکوتیپ و تنوع ژنتیکی دارند .

به جز موارد یادشده ، تحقیقات زیادی در زمینه‌های جنگل شناسی، خواص مکانیکی چوب، بذر، تولید نهال و زادآوری راش انجام شده است .

درجنگل های بکر و طبیعی، زادآوری راش به صورت طبیعی و در سطح کوچک ‪ ۳۰۰ـ ‪ ۴۰۰متر مربعی انجام می‌شود .

در سطح کمتر از هزار مترمربع، جنگل راش خود به خود احیا می‌شود ولی اگر سطح بزرگ تراز ۱۰۰۰ ـ ۱۵۰۰ متر مربع باشد، گونه‌های علفی غالب می‌شود .

در این حالت باید عرصه را محصور و بعد از ریشه کنی گیاهان ناخواسته، بذرکاری یا نهال کاری کنیم .

بهتراست در ابتدا، گونه پرستار مانند پلت یا توسکا کاشته شود و تاحد امکان اجازه دهیم بذر راش به طور طبیعی، مستقر شود زیرا بذرکاری و نهال کاری راش به دلایل نه چندان مشخص، چندان موفقیت آمیز نیست .

اگر سطح، خیلی بزرگ باشد، بذرکاری کپه ای یا خطی با پلت یا توسکا انجام می‌دهیم و با ایجاد اشکوب نهال، بعد از سه سال ، بذر یانهال راش کاشته می‌شود .

به گفته کارشناسان ، راش در جنگل‌های شمال باگونه های متعددی همچون کوله خاس، سیاه گیله، آسپرولا، لوزولا، کارکس، خُلر، شمشاد، ممرز و سرخدار تشکیل جامعه گیاهی می‌دهد و حضوری چشمگیر و تعیین کننده در گستره وسیعی از این جنگل‌ها دارد. با توجه به ارزش فراوان چوب این درخت درصنایع چوب، انجام یافتن هرتحقیق که ویژگی‌های آن را روشن تر کند، در افزایش ارزش افزوده محصولات راش تاثیر دارد .

تعریفی از درخت راش در فرهنگ‌های دیگر :

درختی است که در جنگل‌های ایران موجود می‌باشد، چوب آن برای ساختمان منازل دهاقین استعمال می‌شود. این درخت از 650 تا 2000 گزی در جنگل‌های مرطوب آستارا، دیلمان ، کلارستان ، نور، کجور دیده می‌شود. (یادداشت مولف ). زان ، بشجیر، عیش السیاح ، شجرة النَبَع، نبع، شریان ، شَوحَط، چِهَلَر، راج ، آلاش . (یادداشت مولف ). درخت راش از تیره فاقاسیا و از جنس فاقوس می‌باشد یک گونه آن فاقوس سیلواتیکا در جنگل‌های کرانه دریای مازندران نام برده شده است ، این درخت را در گیلان ، رامسر، کجور وکلارستق، راش ، در آستارا، قزل گز در درفک و طوالش ، الوش و آلاش ، در نور، چلر ، در مازندران ، مرس ، و در گرگانرود، قزل آغاج می‌خوانند. درخت راش در جلگه تقریباً نایاب است . ولی در بلندی‌های کوهستان‌ها فراوان می‌باشد. در گیلان و مازندران در ارتفاع بیش از دو هزار متر از سطح دریا جنگل‌های خالص آن یافت می‌شود. راش درختی است سایه پسند و از اینرو دارای شاخ و برگ فراوان می‌باشد. نهال جوان آن از سرمای سخت زود گزند می‌بیند و به ویژه سرمای بهاره برگ‌های آن را نابود می‌سازد، گرمای زیاد نیز برای آن زیانبخش است . در نقاط سرد خوب جست نمی‌دهد ولی در جاهای گرم تا اندازه‌ای بهتر جست می‌دهد. توان گفت که درخت راش دارای ریشه‌های سطحی است و برای جنگل‌های خاک‌های کم ژرفا و آهکی شایسته می‌باشد. در جنگل‌های انبوه از شصت تا هشتاد سالگی ولی در فضای باز از 40 تا 50 سالگی بار می‌دهد. در خاک‌های خوب هر 5 یا 6 سال یکبار و در آب و هوای ناسزگار هر 15 سال یکبار میوه فراوان می‌دهد. میوه‌اش 5 تا 7 درصد روغن دارد. قد آن خیلی بزرگ می‌شود و به 35 متر و قطر یک متر و نیم می‌رسد. عمر آن 200 تا 250 سال می‌باشد. چوب آن برای ساختن در و پنجره و تراورس راه آهن و میز و صندلی و مبل و صندوق و غیره بکار می‌رود و مصرف آن بیش از دیگر چوب‌ها است . از سلولز آن پارچه‌های ابریشمی لطیف و خوب می‌سازند. زغال و هیزم آن نیز پسندیده است .